De zorg staat voor een groeiend personeelstekort. Prognoses van de rijksoverheid wijzen op een tekort van bijna 301.000 zorgmedewerkers in 2035. Toch wordt een deel van dit probleem onnodig verergerd door roosters die niet aansluiten op de werkelijke zorgvraag.
Eind 2035 heeft de zorg naar verwachting een tekort van bijna 301.000 medewerkers. Dat is een structureel probleem dat langdurige investeringen in opleiding en instroom vraagt. Maar ziekenhuizen hoeven niet te wachten om nu al meer uit hun beschikbare capaciteit te halen.
In de praktijk worden roosters opgesteld op basis van gewoonte en beschikbaarheid. Niet op basis van de werkelijke zorgvraag per afdeling, specialisme en dagdeel.
Traditionele roosterplanning werkt reactief. Een planner vult diensten in op basis van wie beschikbaar is, lost uitval op met extra inzet en werkt voortdurend achter de feiten aan. Dit levert onnodige piekbelasting op voor medewerkers en onderbenutte capaciteit op andere momenten.
In ziekenhuizen met meerdere specialismen en wisselende poliklinische bezetting is dit probleem des te groter. Elke afdeling heeft een eigen ritme, maar die ritmen worden zelden op elkaar afgestemd.
Roostersoftware voor medici wordt door vrijwel alle Nederlandse ziekenhuizen gebruikt. Toch blijft de stap naar data-gedreven planning achter. Een roosterapplicatie lost het probleem niet op als de onderliggende data over zorgvraag en beschikbare capaciteit ontbreekt of onbetrouwbaar is.
Het gereedschap is aanwezig. De koppeling met de feitelijke zorgvraag blijft in veel gevallen achter.
Wanneer roosters worden gebouwd op basis van historische en actuele zorgvraagpatronen per afdeling, levert dat direct resultaat op. Pieken worden voorzien, inzet wordt beter verdeeld en medewerkers worden minder onnodig zwaar belast.
Algoritmes kunnen roostervoorstellen doen die in de praktijk haalbaar zijn en tegelijkertijd rekening houden met teamvoorkeuren en wettelijke kaders voor arbeidstijden.
De link tussen roosterplanning en capaciteitsmanagement is groter dan vaak wordt erkend. Een afdeling die zijn bezettingscijfers niet op orde heeft, kan ook zijn personeel niet effectief inzetten.
Organisaties die roosterplanning en capaciteitsdata combineren, zien dat er meer ruimte is dan aanvankelijk gedacht. Beschikbare capaciteit wordt beter verdeeld over het moment waarop ze daadwerkelijk nodig is.
Het personeelstekort in de zorg lost zich niet op door roosters alleen. Maar ziekenhuizen die nu investeren in data-gedreven roosterplanning, verminderen de druk op bestaande medewerkers en halen meer waarde uit beschikbare capaciteit.
Dat is geen luxe in een sector met aanhoudende krapte. Het is een noodzakelijke stap om de zorg ook op de lange termijn werkbaar te houden.
Bron: Rijksoverheid – Personeelstekort in zorg en welzijn tegengaan; medspace.com – Slim roosteren in de zorg: minder personeelstekort door beter inzicht, 2026
In het e-book Workforce Management in de zorg lees je hoe zorgorganisaties data-gedreven roosterplanning inzetten om beschikbare capaciteit beter te benutten en de werkdruk te verlagen.