Stuur met data en verbeter
de zorg voor de patiënt

Praktisch advies om te starten met business analytics

Stelt u zich voor. U bekijkt de benchmarkcijfers en ziet dat in uw ziekenhuis het aantal herhaalconsulten voor patiënten met een polsfractuur vele malen hoger is dan bij andere ziekenhuizen. Hoe kan dat? Kunt u het aantal herhaalconsulten naar beneden brengen door controles anders in te richten en daarmee de last voor de patiënten verlagen?

Kijken naar benchmarkcijfers, het analyseren en vervolgens doorvoeren van verbeteringen, is het sturen op data. Sturen op data is essentieel voor doelmatigere gezondheidszorg oftewel doelmatige zorg. Individuele zorginstellingen hebben een schat aan data beschikbaar en u weet dat u iets moet doen met business analytics, big data, data gedreven werken of data-analyses. In de praktijk blijkt het alleen nog niet zo makkelijk om de kennis en informatie uit de beschikbare data om te zetten naar concrete verbeteringen. Waarom ‘moet’ u hier iets mee en hoe kunt u met kleine eerste stappen beginnen?

Wat levert sturen op data zorginstellingen op?

Zorginstellingen hebben door hun registratiesystemen veel data in hun bezit. Denk hierbij aan gegevens over de ligduur of cijfers over het aantal CT-scans per behandeling. Deze data gebruiken zorginstellingen nu bijvoorbeeld om (financiële) beslissingen te maken, om te rapporteren aan zorgverzekeraars of in het kader van kwaliteitsmetingen. Dit zijn goede toepassingen, maar er is nog meer mogelijk. Door bestaande gegevens slim te analyseren en om te zetten naar verbeteringen, kunnen zorginstellingen vaak betere kwaliteit van zorg leveren, tegen lagere kosten, met tevreden werknemers en met een gezonde winstmarge. Een win-win-winsituatie.

Hoe kan zo’n succes er dan uitzien? Stel; uit data blijkt dat uw ziekenhuis bij patiënten met een CVA meer echo’s maakt dan andere ziekenhuizen. Een projectleider business analytics pakt dit inzicht op en formuleert samen met de vakgroep twee verbeteringen. Gezamenlijk stellen zij een doel op van 50% afname van echo’s, te monitoren via een dashboard. Zes maanden later blijkt een afname van zelfs 70%. Dit resultaat betekent dus succes voor de patiënt door meer doelmatige zorg en succes voor het ziekenhuis door lagere kosten.

Kleine successen smaken vaak naar meer. Het schept vertrouwen in het werken met data, het inspireert en motiveert. Met kleine incrementele veranderingen werkt u aan een lerende en zichzelf verbeterende organisatie, die - met behulp van data-analyse – stappen maakt die leiden tot betere zorg voor de patiënt.

Sturen op data is een investering die vaak pas na een paar maanden loont. Er gaat veel tijd zitten in het analyseren en interpreteren, samen met de dokters, om uit te vinden wat er precies aan de hand is. Daarna duurt het even voordat het effect van de ingezette veranderingen in de data te zien zijn. Ziekenhuizen die met business analytics aan de slag gaan, vinden dit in eerste instantie een spannend proces. Ze geven aan dat het hen helpt een projectleider te hebben die de tijd, ruimte en kwaliteit heeft om zich hierin vast te bijten. Zo’n projectleider brengt intern de juiste partijen samen voor het interpreteren van de data en het formuleren van concrete verbeteringen. Dit zijn de specialist die weet wat medisch-inhoudelijk nodig is, een medewerker zorgadministratie die weet welke gegevens voor handen zijn en een financieel controller die de koppeling met alle (financiële) managementinformatie legt.

Klein beginnen met data-analyse

U hoeft niet meteen groot te beginnen, begin juist met kleine stappen. Een vaak gezette eerste stap is het doorlichten van twee of drie vakgroepen. Na het analyseproces formuleert u bijvoorbeeld twee verbeteringen en voert deze uit. Dit kunnen meer procesmatige of juist medisch-inhoudelijke verbeteringen zijn. Maak de uitkomsten vervolgens zo expliciet en inzichtelijk mogelijk met kpi’s en deel ook de successen. Ziekenhuizen gebruiken soms ondersteunende software voor deze monitoring of vragen de eigen bi-afdeling om de monitoring-kpi’s te ontwikkelen.

Een goede patiëntengroep om mee te starten zijn de ‘dure patiënten’. Dit zijn patiënten die veel kosten maken. Specialisten weten goed om welke groep patiënten het gaat en data ondersteunen om deze groep heel precies te identificeren. Vervolgens is het de uitdaging om uit de gegevens van deze patiëntengroep patronen te halen; welke ingrepen, processen of behandelingen maken dat deze groep duur is? En welk deel hiervan is vermijdbaar? Het niet leveren van deze zorg is beter voor patiënt, medewerker en ziekenhuis. Met het verkregen inzicht is het mogelijk om concrete verbeteringen aan te brengen. Voor de patiënt een groot voordeel: hij of zij ontvangt door de verbeteringen efficiëntere en doelmatige zorg.

In het volgend blog over starten met business analytics vertelt Vanessa Scholtes, projectleider doelmatige zorg in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam over de inzet van data. Zij vertelt hoe het ziekenhuis klein is begonnen met het verbeteren van zorgprocessen op basis van data, hoe dit is uitgebouwd en deelt de successen ervan.


Heeft deze blog u geïnspireerd en wilt u weten wat data-analyse voor uw organisatie kan betekenen? Neem gerust contact met mij op.
Ik ben benieuwd naar uw (data-) uitdagingen.

Thomas Herngreen
Consultant